Jak często mieliście wrażenie, że słowa, które padają z ust osoby, z którą rozmawiacie nie do końca są szczere? Skąd to wiedzieliście? Intuicja? A może nie do końca świadomie, odczytaliście sygnały, które wysyłał wasz rozmówca?

Sygnały te, to nic innego jak postawy, ruchy ciała, gesty czy też wyraz mimiczny, będące wyrazem ujawnienia energii i informacji
w sposób niewerbalny.

W artykule tym przedstawię, tylko pewien fragment obszaru zagadnień, związanych z komunikacją niewerbalną, mam nadzieję jednak, że przybliży on to zagadnienie na tyle, by móc korzystać z tej wiedzy na co dzień.

Z wszystkich przekazów niewerbalnych to właśnie mimika dostarcza nam najwięcej informacji o nadawcy. Jak zauważył Darwin emocje malujące się na twarzy, takie jak radość, smutek czy złość, wyrażane są w ten sam sposób we wszystkich narodach świata.[1]

Nie o każdym ruchu ciała czy też geście możemy powiedzieć to samo. Według F. Allporta na naszej twarzy znajduje się siedem obszarów kształtujących wyrazy mimiczne: brwi, czoło, nos, usta, broda, dolna szczęka, szczelina ust.[2] I tak na przykład szybkie uniesienie brwi powszechnie uznawane jest za pozdrowienie oczami i wyrażenie zgody na nawiązanie kontaktu. Ściągnięte brwi do dołu możemy zaobserwować w sytuacji niebezpieczeństwa. Zaś podniesienie jednej brwi może oznaczać wewnętrzny sprzeciw lub wątpliwości, przy czym prawa brew unosi się w momencie ujawnienia postawy krytycznej, lewa natomiast oznacza nieufność.

Zmiany pojawiające się w obrębie czoła pełnią zazwyczaj funkcje pomocnicze względem wyrazu oczu. Zmarszczki poprzeczne powstające przy podnoszeniu brwi i szerokim otwieraniu oczu mogą oznaczać, że nasz rozmówca nie zrozumiał informacji, które mu przekazaliśmy. Ta forma ekspresji jest również odbierana jako wyraz mimiczny oznaczający strach, zdziwienie lub nagłe zrozumienie. Poprzeczną zmarszczkę na czole można również zaobserwować u zmęczonych ludzi, którzy usilnie starają się zapanować nad zamykającymi się powiekami. Z kolei zamykające się powieki w połączeniu z poziomą zmarszczką sugerują zmęczenie i brak zainteresowania.

Rozszerzone skrzydełka nosa mogą świadczyć o wzburzeniu lub gniewie, badacze tłumaczą to uzupełnianiem zapasów powietrza na ewentualną walkę. Kręcenie nosem wskazuje na niezadowolenie, zmieszanie, nieprzyjemne odczucia i obrzydzenie.

Usta, będące najbardziej ruchliwą częścią twarzy, są głównym elementem wyrazu szczęścia i bólu. Wykrzywienie ust i brak harmonijnych ruchów podczas rozmowy lub uśmiechu oznacza często negatywne uczucia i emocje. Jednostronne wykrzywienie ust może oznaczać skłonność do szyderstwa i pogardy. Otwarte usta i zawieszona luźna żuchwa świadczą o konsternacji i zdziwieniu ( nie bez przyczyny mówimy „szczęka mu opadła”). Zamknięte usta z zaciśniętymi wargami zdradzają napięcie wyrażające chęć wycofania się z otoczenia.